Artykuły

Poddąbie – trochę historii

Pierwsze informacje o Poddąbiu pochodzą z XV wieku. Opisują je jako niewielką osadę rybacko-rolniczą położoną na klifowym wybrzeżu. W 1772 roku ziemie te zostały nadane kolonistom niemieckim przez króla Prus Wilhelma Wielkiego. Na wzór Holendrów osadnicy osuszyli podmokłe tereny i stworzyli pola uprawne. W latach 40 XIX w spór osadników o prawa własności do gruntów znalazł finał w sądzie. Dziedzic Machowinka, który uzurpował sobie prawo do tych terenów i żądał od osadników danin feudalnych, przegrał proces. Ziemie pozostały własnością kolonistów.
Tzw. Stare Poddąbie leżało w wąwozie u ujścia strumienia do morza, w odległości ok. 1 km na zachód od obecnej lokalizacji Poddąbia. Niestety nie zachowały się żadne ślady po tej dawnej osadzie rybackiej.
Ciekawym reliktem przeszłości są natomiast wielkie głazy leżące 150 m od leśnej drogi do Dębiny. Nazywane Zatopionymi Dzwonami tkwią tu od 2000 lat i znaczą miejsce kultowego pochówku Gotów. Goci przypłynęli na Pomorze ze Skandynawii w I w n.e., a ich praojczyzną była wyspa Gotlandia. Dalsza wędrówka Gotów następowała w II w n.e. na południe. Efektem było stworzenie dwóch królestw nad Morzem Czarnym, a później podbój Rzymu. Zatopione Dzwony, wg legend są miejscem składania ofiar z ludzi. Badania archeologiczne w 1979 roku potwierdziły ślady dużego ogniska przy głazach.
Od 1901 roku rozpoczął się proces osiedlania w Poddąbiu pierwszych rybaków i drwali. W tamtym okresie wybrzeże posiadało wysokość ok. 35m, w 1914 roku zostało bardzo mocno zniszczone przez sztorm. W czasie wojny na terenie Poddąbia przebywali na rekonwalescencji niemieccy marynarze. Obecnie w Poddąbiu zamieszkuje ok. 50 stałych mieszkańców. Miejscowość stanowi kąpielisko morskie położone na polanie w otoczeniu lasów sosnowo-dębowych.

Dębina

Dębina to wieś położona w odległości ok. 25 km od Słupska przy trasie Słupsk – Rowy. Malowniczo położona pośród lasów sosnowo-dębowych w odległości 2 km od Jeziora Gardno. Wybrzeże morskie charakteryzuje się tutaj pięknym klifowym ukształtowaniem.
Historia tej miejscowości sięga schyłku XV wieku, kiedy to Dębina była w posiadaniu rycerskiego rodu Bandemer. Od 1717 roku jej właścicielami byli Asmus von Bandemer i Peter Christoph von Somnitz.
W 1784 roku wieś stanowiło 17 zagród. W latach 1836 – 1864 z inicjatywy Juliusa Giebe bagienne tereny Dębiny o powierzchni ponad 1000 ha zostały przekształcone w łąki. Proces melioralizacji mokradeł polegał na wykopaniu rowów odwadniających wzdłuż głównych kierunków świata co 30 m.
Podstawowe elementy tego systemu zachowały się do dzisiaj po wschodniej i zachodniej stronie drogi w kierunku Rowów.
Od 1865 roku właścicielem dóbr stał się Hans Piper.

Rozwój Dębiny jako kąpieliska morskiego następuje z początkiem XX wieku.

 

Bałtyk, plaża i klif w Poddąbiu

Bałtyk jest morzem stosunkowo młodym. Jego powstanie związane było ze zmianami klimatycznymi w okresie plejstocenu, gwałtowne oziębianie klimatu powodowało rozwój lądolodów, co z kolei wywierało wpływ na ukształtowanie rzeźby terenu.

Bałtyk uformował się na przestrzeni ostatnich 10 tysięcy lat, w terminologii geologicznej okres ten nazywany jest holocenem – drugim okresem trwającego do czasów współczesnych czwartorzędu. W swojej historii przechodził ciekawe przeobrażenia – od bałtyckiego jeziora lodowcowego, poprzez morze yoldiowe i słone jezioro ancylusowe po morze litorynowe, które posiadało zarys zbliżony do dzisiejszego i wyższe niż obecnie zasolenie.
Dalsze procesy glacjalne, fluwialne, eoliczne i morskie wpłynęły na ostateczną rzeźbę wybrzeża tworząc wydmy, mierzeje i klify.

Wybrzeże klifowe atutem krajobrazowym Poddąbia i Dębiny

     Formowanie się klifów, jako efektów procesów brzegotwórczych, jest uwarunkowane dużą ilością czynników. W czasach współczesnych najistotniejszymi stają się skutki podnoszenia poziomu oceanu światowego, a w tym również poziomu Morza Bałtyckiego. Nasilenie procesów abrazyjnych następuje już od połowy XIX wieku. Badania dowodzą, że podniesienie poziomu mórz o 1 mm powoduje przesunięcie linii brzegowej o 1 m !
Obecnie proces ten ( wzrost poziomu morza ) w rejonie Ustki i Poddąbia wynosi 2 mm rocznie (średnia w okresie 1951 – 1985).
Kolejnym istotnym elementem wpływającym na kształt i stan klifowego wybrzeża są procesy ekstremalne – przede wszystkim katastrofalne sztormy.

Poddąbie – Dębina – Zatoka Ustecka – Wybrzeże Słowińskie

Odcinek wybrzeża i plaży w okolicach Ustki (w tym Poddąbia i Dębiny) nazywany jest Zatoką Ustecką. Ma bardzo zróżnicowany charakter, w przeważającej części klifowy, abrazyjny. Wysokość klifu nie jest stała na całej długości – w rejonie Ustki wynosi 3 – 5 m, Orzechowa – Poddąbia 12 – 15 m, w Dębinie do 25 m, w Rowach 4 – 5 m.
Struktura geologiczna wybrzeża klifowego tego regionu (gliny bazalne z dużą domieszką kamienistego żwiru oraz okruchy wapieni paleozoicznych, spękania pionowe, osady limniczne, torfy, piaski eoliczne z glebami kopalnymi ) sprzyjają powstawaniu wysięków i źródeł, co w konsekwencji prowadzi do obsuwisk i obrywów. Czynniki te w istotny sposób stymulują rozwój klifu w rejonie Poddąbia i Dębiny.
Poddąbie i Dębina są położone na Wybrzeżu Słowińskim. Na obszarze tym występuje przybrzeżny pas wydmowy tzw. Mierzei Kaszubskiej. Na jego skraju rozpościerają się przybrzeżne jeziora: Gardno , Łebsko i Sarbsko, istotną powierzchnię stanowią obszary torfowo-bagienne. Pas wydmowy osiąga miejscami 1,5 km szerokości ( w rejonie jeziora Łebsko). W morzu w tym regionie kończą swój bieg rzeki : Wieprza, Słupia, Łupawa i Łeba.
Największym wzniesieniem regionu jest Rowokół (115 m n.p.m.), góra położona jest w sąsiedztwie jeziora Gardno, w ciągu łuku morenowego.
Unikatowym w skali kraju i Europy jest zespół ruchomych wydm nadmorskich. Rozciągający się w ramach Słowińskiego Parku Narodowego od 1977 roku stanowi światowy rezerwat biosfery.

Ta strona korzysta z cookies
Dowiedz się więcej
Informacja o cookies